Τετάρτη, 20 Αυγούστου 2008

ΤΑ ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

Οι κάτοικοι της Κρητικής υπαίθρου θεωρούν τον Μάμα «δικό τους» Άγιο. Αγαπούν πολύ τον Μάρτυρα, ένα απλό και ταπεινό νεαρό βοσκό που αρνήθηκε τα πλούτη και την ζωή της πόλης και έζησε στα βουνά όπως εκείνοι. Αισθάνονται οικειότητα απέναντί του και πιστεύουν πολύ στην «δύναμη» του. Στην ανάγκη τους προστρέχουν στον Άγιό τους για να τους βοηθήσει. Προσεύχονται σε εκείνον να έχει καλά εκείνους, τις οικογένειές τους, μα και τα ζωντανά τους. Εκείνος μεσολαβεί στον Θεό και προστατεύει τους πιστούς του. Τότε οι πιστοί παρακινούμενοι από την υποχρέωση που τους δημιουργεί η ευεργεσία του Αγίου, έρχονται στην εκκλησία του την παραμονή της εορτής του, με προσφορές «ταξίματα» προς εκείνον. Οι προσφορές αυτές πέρα από τους καθιερωμένους «άρτους», τα κεριά, το λάδι για τα καντήλια και τα «πρόσφορα», είναι και αγροτικά προϊόντα, όπως τυρί, μέλι, αμύγδαλα, ρακή, μα και ζώα όπως κουνέλια και κότες μα κυρίως αιγοπρόβατα.
Τα «ταξίματα» αυτά είτε μοιράζονται, μαγειρεύονται και καταναλώνονται από στις προσκυνητές αμέσως μετά το πέρας στις Λειτουργίας, είτε «βγαίνουν» στην δημοπρασία, αποφέροντας έτσι έσοδα που θα καλύψουν στις ανάγκες και τους σκοπούς της εκκλησίας.
Χαρακτηριστική είναι τόσο η γενναιοδωρία όσων προσφέρουν τα ταξίματα ή κάνουν τις ετοιμασίες για να φιλοξενήσουν τους προσκυνητές, όσο και εκείνων που συμμετέχουν στις δημοπρασίες στον περίβολο της εκκλησίας.
Οι κάτοικοι στις ορεινής Κρήτης εκφράζουν την αγάπη και την λατρεία τους στον Άγιο με την ενεργή συμμετοχή τους στα πανηγύρια που γίνονται με αφορμή τον εορτασμό του. Οι γιορτές αυτές παίρνουν την μορφή ‘λαϊκών πανηγύρεων’ η ιδιαιτερότητα των οποίων έχει γίνει αντικείμενο μελέτης λαογράφων και κοινωνικών επιστημόνων.
Εδώ οι μελετητές επισημαίνουν την σημασία της έμπρακτης λατρείας στην κοινωνική συνοχή και τον ρόλο της στην ζωή του τόπου.
Οι πανηγύρεις αυτές εξακολουθούν να επιβιώνουν ενδυναμωμένες σε περιοχές με ισχυρές παραδοσιακές κοινωνικές δομές, ενώ είναι αποδυναμωμένες εκεί όπου η μεταβολή στις οικονομικής ζωής επέφερε αλλαγές και στον κοινωνικό ιστό και κατά συνέπεια διαφοροποίησε μαζί με τα υπόλοιπα και τα θρησκευτικά έθιμα.

Δεν υπάρχουν σχόλια: